Khi mong con mãi chưa được, hai vợ chồng thường nghĩ ngay đến trứng, tinh trùng, vòi trứng, mà ít ai để ý đến một yếu tố ngay trước mắt: cân nặng. Thực tế cân nặng ảnh hưởng thụ thai nhiều hơn nhiều người hình dung, và điều đáng mừng là đây là yếu tố điều chỉnh được.
Cân nặng ảnh hưởng thế nào đến khả năng thụ thai?
Tóm tắt: cân nặng ảnh hưởng thụ thai theo cả hai chiều – thừa cân và thiếu cân đều có thể làm rối loạn rụng trứng và giảm khả năng có thai. Lý do là mô mỡ tham gia điều hòa nội tiết; quá nhiều hoặc quá ít đều làm lệch cân bằng hormone điều khiển buồng trứng. Vì vậy đưa cân nặng về vùng hợp lý là một trong những việc đơn giản mà hiệu quả nhất khi chuẩn bị mang thai.
Thừa cân và thiếu cân tác động khác nhau ra sao?
Thừa cân, béo phì: làm tăng kháng insulin và androgen, gây rối loạn rụng trứng, thường gặp ở người buồng trứng đa nang; còn liên quan đến tỷ lệ sảy thai và biến chứng thai kỳ cao hơn. Mối liên hệ này rõ nhất ở nhóm PCOS, chi tiết trong bài buồng trứng đa nang có thai tự nhiên được không.
Thiếu cân: khi mỡ cơ thể quá thấp (do ăn kiêng khắc nghiệt, tập luyện quá sức), cơ thể “tắt” bớt chức năng sinh sản, gây kinh thưa hoặc mất kinh, không rụng trứng. Nhiều vận động viên hoặc người giảm cân cực đoan gặp tình trạng này.
Cân nặng ảnh hưởng thụ thai: mức hợp lý là bao nhiêu?
BMI trong khoảng 18,5 – 24,9 thường được xem là vùng thuận lợi, nhưng con số không quan trọng bằng xu hướng và sức khỏe tổng thể. Với người thừa cân, giảm 5 – 10% trọng lượng đã có thể cải thiện rụng trứng rõ rệt; với người thiếu cân, tăng cân lành mạnh giúp chu kỳ trở lại. Việc điều chỉnh nên đi cùng dinh dưỡng cân bằng, xem bài chuẩn bị mang thai nên ăn gì, kiêng gì, và nằm trong đánh giá tiền thai tại bài khám trước khi mang thai gồm những gì. Nguyên tắc đưa cân nặng về vùng hợp lý trước khi mang thai cũng được khuyến nghị trong hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS).
Câu hỏi thường gặp
Thừa cân nhẹ có cần giảm trước khi mang thai không?
Nếu chu kỳ đều và sức khỏe tốt, thừa cân nhẹ không nhất thiết phải giảm gấp. Nhưng nếu có kinh thưa, dấu hiệu PCOS hoặc mong con lâu, giảm cân vừa phải thường giúp cải thiện rụng trứng. Nên trao đổi với bác sĩ để có mục tiêu phù hợp.
Giảm cân nhanh trước khi mang thai có hại không?
Có thể hại. Giảm cân quá nhanh bằng ăn kiêng khắc nghiệt làm rối loạn nội tiết và thiếu vi chất, phản tác dụng. Nên giảm từ từ, kết hợp dinh dưỡng và vận động hợp lý.
Cân nặng của chồng có ảnh hưởng không?
Có. Thừa cân, béo phì ở nam giới cũng ảnh hưởng chất lượng tinh trùng và nội tiết. Vì vậy điều chỉnh cân nặng nên là việc của cả hai vợ chồng.
Bạn muốn biết cân nặng của mình có đang ảnh hưởng kế hoạch có con không? Đăng ký nhận tư vấn hoặc xem thêm tại chuyên mục hỏi đáp chuẩn bị mang thai.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
