Hai vạch hiện lên, niềm vui chưa kịp lắng thì câu hỏi đã ập tới: liệu mình đã đủ khỏe để mang thai an toàn chưa, có thiếu vi chất gì không, có bệnh nào lẽ ra nên xử lý từ trước? Đáng tiếc là phần lớn câu hỏi đó nên được trả lời trước khi que thử lên vạch. Khám trước khi mang thai chính là buổi chuẩn bị chủ động ấy, và nó gồm nhiều thứ hơn một lần xét nghiệm máu.
Khám trước khi mang thai gồm những gì?
Khám tiền thai (khám trước khi mang thai) gồm 5 phần: khai thác tiền sử và tư vấn, khám tổng quát, đánh giá sức khỏe sinh sản, xét nghiệm tầm soát (máu, nội tiết, bệnh truyền nhiễm, miễn dịch) và rà soát tiêm chủng – bổ sung vi chất. Với cặp đôi, người chồng cũng nên kiểm tra sức khỏe sinh sản cơ bản, vì chuẩn bị mang thai là việc của cả hai.
Vì sao nên khám trước thụ thai 3 – 6 tháng?
Ba tháng đầu thai kỳ là giai đoạn hình thành các cơ quan quan trọng nhất của em bé, nhưng nhiều mẹ chỉ biết mình có thai khi đã bước sang tuần thứ 5 – 6. Khám trước thụ thai vài tháng tạo ra khoảng đệm để làm ba việc không thể làm gấp: bổ sung acid folic đủ sớm, tiêm các mũi vắc xin cần hoàn thành trước khi mang thai, và điều trị dứt điểm những vấn đề như thiếu máu, viêm nhiễm hay kiểm soát bệnh nền. Bắt đầu khi đã có thai thì nhiều cánh cửa trong số này đã đóng lại. Hướng dẫn chăm sóc thai kỳ của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng nhấn mạnh giá trị của việc chuẩn bị sức khỏe từ trước khi mang thai.
Checklist khám trước khi mang thai cho người vợ
- Khám phụ khoa và siêu âm tử cung – buồng trứng phát hiện u xơ, polyp, đa nang, viêm nhiễm cần xử lý trước;
- Xét nghiệm máu cơ bản: công thức máu (tầm soát thiếu máu, gen tan máu bẩm sinh), nhóm máu và yếu tố Rh;
- Đường huyết, chức năng tuyến giáp, vì cả hai ảnh hưởng trực tiếp đến thai kỳ;
- Tầm soát bệnh truyền nhiễm: viêm gan B, HIV, giang mai, và miễn dịch Rubella, thủy đậu để biết cần tiêm bù mũi nào;
- Tư vấn bổ sung acid folic và vi chất đúng thời điểm.
Phần dành cho người chồng
Sức khỏe và lối sống của người chồng ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và sức khỏe em bé, nên buổi khám tiền thai lý tưởng có cả hai. Người chồng nên kiểm tra tổng quát, tầm soát bệnh truyền nhiễm và điều chỉnh các thói quen như thuốc lá, rượu bia trong khoảng 3 tháng trước khi hai vợ chồng dự định có con. Nếu hai bạn còn đang trên hành trình tìm con, danh mục đánh giá chuyên sâu hơn nằm trong bài khám hiếm muộn gồm những gì.
Khám trước khi mang thai khác gì khám tiền hôn nhân?
Hai buổi khám có phần chồng lấn nhưng khác mục tiêu: khám tiền hôn nhân thiên về tương thích sức khỏe của hai người trước khi về chung nhà, còn khám tiền thai tập trung vào việc chuẩn bị cơ thể người mẹ cho một thai kỳ sắp tới. Cặp đôi đã khám tiền hôn nhân gần đây có thể chỉ cần cập nhật một số hạng mục; chi tiết danh mục tiền hôn nhân có trong bài khám tiền hôn nhân gồm những gì.
Nếu hai bạn muốn được tư vấn lộ trình chuẩn bị phù hợp với tình trạng riêng, có thể đặt lịch nhận tư vấn từ đội ngũ chuyên môn hoặc tìm hiểu dịch vụ tư vấn mang thai tự nhiên tại phòng khám.
Câu hỏi thường gặp
Khám trước khi mang thai bao lâu thì nên đi?
Lý tưởng là 3 – 6 tháng trước khi dự định có thai, để đủ thời gian tiêm vắc xin và bổ sung vi chất. Nếu đã cận kề hoặc đang thả, vẫn nên đi khám càng sớm càng tốt thay vì bỏ qua.
Đã từng sinh con rồi có cần khám tiền thai cho lần sau không?
Vẫn nên. Sức khỏe thay đổi theo thời gian và mỗi thai kỳ có bối cảnh khác nhau; lần mang thai trước thuận lợi không đảm bảo lần sau không có yếu tố mới cần lưu ý.
Khám tiền thai có cần nhịn ăn không?
Một số xét nghiệm máu như đường huyết cần nhịn ăn 8 – 10 tiếng. Phòng khám sẽ dặn cụ thể khi đặt lịch để bạn chuẩn bị đúng.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
