Chuẩn bị mang thai, nhiều chị em bị “dội bom” lời khuyên ăn uống từ khắp nơi: người bảo phải ăn cái này mới dễ đậu, người cấm tiệt cái kia kẻo khó có con. Phần lớn là kiêng khem truyền miệng vô căn cứ, gây áp lực hơn là giúp ích. Vậy thực tế, chuẩn bị mang thai nên ăn gì trước khi mang thai và kiêng gì cho đúng?
Ăn gì trước khi mang thai, kiêng gì?
Nguyên tắc cốt lõi: ăn gì trước khi mang thai nên dựa trên một chế độ cân bằng, đủ chất, giàu acid folic, sắt, canxi, iốt; hạn chế rượu bia, thuốc lá, caffeine quá mức và đồ ăn quá nhiều đường – dầu mỡ. Không có “thần dược dễ đậu thai”, và phần lớn các kiêng khem cực đoan truyền miệng đều không có cơ sở khoa học.
Nên ăn gì: nhóm thực phẩm có cơ sở
- Thực phẩm giàu folate: rau lá xanh đậm, đậu, ngũ cốc nguyên cám, cam, bổ trợ cho viên acid folic (xem bài uống acid folic trước khi mang thai).
- Đạm chất lượng: cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ; chọn cá ít thủy ngân.
- Sắt và canxi: thịt đỏ vừa phải, hải sản, sữa và chế phẩm, rau xanh.
- Tinh bột tốt và chất xơ: ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, giúp ổn định đường huyết, đặc biệt với người có nguy cơ kháng insulin.
Lời đồn và sự thật
Đồn: “Phải tẩm bổ thật nhiều, ăn cho hai người”. Sự thật: giai đoạn chuẩn bị chưa cần tăng nhiều năng lượng; ăn dư thừa dễ tăng cân quá mức, mà cân nặng lại ảnh hưởng thụ thai, như phân tích trong bài cân nặng ảnh hưởng thế nào đến khả năng thụ thai.
Đồn: “Kiêng hẳn loại thực phẩm X thì mới dễ có con”. Sự thật: rất ít thực phẩm thông thường cần kiêng tuyệt đối ở giai đoạn chuẩn bị; quan trọng là cân bằng, không phải loại bỏ cực đoan.
Đồn: “Uống thật nhiều thực phẩm chức năng cho chắc”. Sự thật: bổ sung nên dựa trên nhu cầu thực tế; viên đa vi chất cho bà bầu thường đủ, dùng chồng nhiều sản phẩm có thể quá liều. Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ khả năng mang thai được phân tích thêm trong bài chế độ dinh dưỡng giúp tăng khả năng mang thai trên hệ thống Phòng khám TS.
Nên hạn chế gì?
Rượu bia, thuốc lá (cả hút thụ động), caffeine quá mức, đồ ăn nhiều đường và dầu mỡ, cá nhiều thủy ngân. Đây là những thứ có bằng chứng ảnh hưởng, khác với các kiêng khem cảm tính. Việc điều chỉnh ăn uống nên đi cùng buổi khám tiền thai để được tư vấn theo thể trạng, chi tiết trong bài khám trước khi mang thai gồm những gì.
Câu hỏi thường gặp
Trước khi mang thai bao lâu nên điều chỉnh chế độ ăn?
Lý tưởng là 3 tháng trước thụ thai, vì cả chất lượng trứng và tinh trùng đều cần khoảng thời gian này để cải thiện. Bắt đầu sớm tốt hơn, nhưng điều chỉnh ở bất kỳ thời điểm nào cũng có ích.
Chồng có cần ăn uống chuẩn bị không?
Có. Dinh dưỡng và lối sống của chồng ảnh hưởng chất lượng tinh trùng, nên cả hai cùng điều chỉnh sẽ tốt hơn là chỉ người vợ.
Có cần uống thực phẩm chức năng đắt tiền không?
Không nhất thiết. Một chế độ ăn cân bằng cộng viên acid folic và đa vi chất theo tư vấn thường là đủ. Nên hỏi bác sĩ thay vì mua theo quảng cáo.
Bạn muốn được tư vấn dinh dưỡng và chuẩn bị tiền thai theo thể trạng riêng? Đăng ký nhận tư vấn hoặc xem thêm tại chuyên mục hỏi đáp chuẩn bị mang thai.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
