Nhiều phụ nữ trong hành trình mong con trải qua vòng tròn lo âu: càng cố gắng càng căng thẳng, càng căng thẳng càng khó. Stress không trực tiếp làm thay đổi gen của trứng nhưng lại làm rối loạn hệ thống nội tiết, từ đó làm suy giảm chất lượng nang noãn và giảm lưu lượng máu đến buồng trứng, từ đó ngăn cản quá trình thụ thai. Nhiều chị em nhận ra mình đang lo lắng, căng thẳng trong hành trình mong con: Liệu lo lắng này có đang “phá hỏng” cơ hội của mình hay không? Vậy stress ảnh hưởng chất lượng trứng như thế nào? Bài viết sau đây sẽ đưa ra những thông tin hữu ích có cơ sở để bạn yên tâm hơn và biết kiểm soát cảm xúc của mình tốt hơn.
Cơ chế sinh lý: Cortisol, FSH và buồng trứng
Để biết được stress ảnh hưởng đến chất lượng trứng như thế nào, trước hết bạn cần hiểu được mối quan hệ và cơ chế sinh lý: Cortisol, FSH và buồng trứng.
- FSH là một yếu tố nội tiết giúp điều hòa và phát triển các chức năng sinh lý ở nữ giới hay còn gọi là hormone kích thích nang trứng. FHS thúc đẩy quá trình phát triển nang trứng trong buồng trứng đến trưởng thành, khi đó các nang trứng sẽ tiết ra hormne Estrogen. Khi nồng độ estrogen này đạt đến mức cao nhất, sẽ gửi thông báo đến tuyến yên giảm tiết FHS để nang trứng không phát triển quá mức và dành chỗ cho nang trội rụng trứng.
- Cortisol đóng vai trò điều hòa chuyển hóa và ứng phó căng thẳng.
Cơ chế sinh lý: Cortisol, FSH và buồng trứng
Hệ thống nội tiết có sự liên kết chặt chẽ với nhau. Khi cơ thể bị stress mạn tính, cơ chế sinh lý chịu tác động bởi:
- Ức chế vùng dưới đồi: Khi Cortisol tăng cao liên tục trong thời gian dài sẽ ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH (Gonadotropin-Releasing Hormone).
- Giảm tiết FSH và LH: Khi FSH và LH không được tiết ra sẽ dẫn đến tình trạng thiếu GnRH trầm trọng. Khi đó, tuyến yên không nhận được tín hiệu kích thích và làm giảm tiết hormone FSH và LH.
- Suy giảm chức năng buồng trứng: Khi tuyến yên không nhận đủ được FSH, các nang noãn ở buồng trứng không thể phát triển bình thường được, và dĩ nhiên sẽ không thể diễn ra quá trình rụng trứng. Từ đó, dẫn đến hệ quả phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt, mất kinh và khó thụ thai.
Stress làm chậm quá trình rụng trứng, giảm khả năng mang thai ở phụ nữ
Áp lực mong con tạo ra vòng tròn hormone như thế nào?
Áp lực mong con tạo nên một vòng tròn luẩn quẩn hormone tiêu cực gây cản trở quá trình thụ thai ở phụ nữ, khi mong muốn có con gặp khó khăn lại tạo nên sự áp lực, căng thẳng, cứ vậy vòng tròn áp lực xoay quanh việc có con lặp đi lặp lại:
- Khi bạn đang phải đối mặt với áp lực mong con hoăc cơ thể đang bị căng thẳng, stress do những thất bại trong lần cố gắng mang thai trước. Khi đó, cơ thể bạn sẽ sản sinh ra hormone cortisol – gọi là hormone căng thẳng.
- Khi hormone cortisol tăng cao quá mức sẽ có tác động đến trục dưới đồi – tuyến yên – cơ quan sinh sản và ngăn cản quá trình tiết ra hormone sinh sản. Khi đó, phụ nữ sẽ xuất hiện tình trạng rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, ức chế quá trình rụng trứng, từ đó cơ hội mang thai cũng sẽ giảm đi.
- Khi khó có cơ hội mang thai, hormone sinh sản bị rối loạn lại tăng thêm áp lực tạo nên một vòng tròn bất lợi. Khi đó, cơ thể lại tăng tiết cortisol. Chuỗi tác động tiêu cực này cứ lặp đi lặp lại tạo nên một vòng tròn tiêu cực. Điều này ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe sinh sản và tâm lý của nhiều chị em, đặc biệt là những gia đình đang mong con.
Áp lực mong con tạo nên một vòng tròn tiêu cực cản trở quá trình thụ thai ở phụ nữ
Những dấu hiệu stress đang ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và rụng trứng
Khi phải đối mặt với căng thẳng, stress kéo dài, cơ thể phụ nữ sẽ phải chịu những tác động ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản cụ thể là chu kỳ kinh nguyệt và rụng trứng. Bạn có thể nhận biết sự ảnh hưởng đó qua một số dấu hiệu sau đây:
- Chậm kinh hoặc mất kinh: Đây là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất và xảy ra nhiều nhất ở chị em thường xuyên bị stress. Khi căng thẳng sẽ tăng tiết hormone cortisol làm chậm hoặc ức chế quá trình rụng trứng, từ đó gây mất kinh hoặc chậm kinh.
- Kinh nguyệt không đều: Chu kỳ kinh nguyệt thất thường, không đồng đều, có khi đến sớm hoặc muộn hơn, cũng có khi kéo dài ngày hoặc chỉ 1 vài ngày là hết. Điều này do rối loạn nội tiết tố ảnh hưởng đến quá trình bong tróc của niêm mạc tử cung.
- Lượng kinh nhiều hoặc ít hơn bình thường, cũng có những trường hợp rong kinh kéo dài do stress.
- Đau bụng khi đến kỳ kinh: Khi bị stress có thể bạn sẽ bị đau bụng nhiều hơn mỗi lần đến kỳ kinh.
- Ra máu bất thường, ngoài kinh nguyệt, khi bị stress bạn cũng có thể sẽ bị ra máu bất thường kèm đau bụng khó chịu.
- Rối loạn rụng trứng: Quá trình rụng trứng sẽ bị giảm hoặc chậm hơn do khi bị stress khiến hormone cortisol tăng làm giảm LH và FSH – Hai hormone quan trọng có tác động đến sự phát triển của nang trứng và rụng trứng.
Chậm kinh, chu kỳ kinh không đều là một trong những dấu hiệu rõ rệt khi stress
Cách quản lý stress hiệu quả trong hành trình mong con
Stress có ảnh hưởng đến quá trình thụ thai ở nhiều chị em. Khi bạn đang mong có con và stress khi nhiều lần mong ngóng con nhưng vẫn chưa có kể quả. Nhiều người vẫn cho bạn lời khuyên “cứ thoải mái lên rồi con sẽ đến”! Đúng vậy, trong hành trình mong con của mình, bạn có thể quản lý được stress qua những cách sau đây:
- Biết kiểm soát được cảm xúc khi phải đối mặt với căng thẳng, bạn có thể tạm xa những tình huống tạo nên sự stress đó. Hoặc thay đổi suy nghĩ của mình, hãy nghĩ tích cực lên, nghĩ đến những điều tốt đẹp thay vì nghĩ về những điều tiêu cực.
- Thay đổi lại chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày: Nên ưu tiên ăn các thực phẩm lành mạnh giàu dinh dưỡng như rau xanh, trái cây, các loại hạt và uống nhiều nước mỗi ngày. Hạn chế các đồ uống có chất kích thích, đồ uống nhiều đường và các loại đồ ăn nhanh.
- Bạn có thể luyện tập thể thao đều đặn, nhẹ nhàng mỗi ngày như đi bộ, yoga, thiền…giúp sản sinh ra hormone hạnh phúc, bạn sẽ cảm thấy thoải mái và bớt căng thẳng hơn.
- Ngủ đủ giấc: Không nên thức muộn, ngủ đủ ít nhất 8 tiếng mỗi ngày, hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ và giữ cho không gian nghỉ ngơi yên tĩnh.
- Không làm việc quá sức, không để áp lực công việc quá cao tạo sự mệt mỏi và stress. Hãy tạo ranh giới rõ ràng giữa công việc và thời gian nghỉ ngơi cho bản thân, không mang việc về nhà để làm thường xuyên.
Thay đổi lối sống và kiểm soát cảm xúc giúp cải thiện được stress ở phụ nữ mong con
Khi nào cần tìm sự hỗ trợ chuyên sâu hơn?
Nếu tình trạng stress kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Khi đó, bạn khó có thể kiểm soát được cảm xúc, có những suy nghĩ tiêu cực mặc dù đã cố gắng để thay đổi. Lúc này, hãy đến gặp bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia tâm lý. Họ sẽ kiểm tra tình trạng sức khỏe và tâm lý của bạn như thế nào, từ đó tư vấn và đưa ra các phương pháp hỗ trợ cải thiện chuyên sâu hơn.
Hành trình mong con là một quãng đường vừa hạnh phúc vừa lo lắng và đầy những thử thách. Việc quản lý được stress sẽ giúp bạn tiến gần hơn với khả năng làm mẹ của mình, đồng thời cũng sẽ giúp bạn có một thai kỳ khỏe mạnh hơn. Stress ảnh hưởng chất lượng trứng và khả năng mang thai của nhiều chị em, nếu bạn đang muốn được thăm khám và tư vấn sức khỏe sinh sản, liên hệ ngay đến Phòng khám chuyên khoa phụ sản TS 319 Hồng Tiến để được hỗ trợ nhanh chóng.
Thông tin liên hệ
- Địa chỉ: Lô Số 29 – Khu Biệt Thự LK 319 Bồ Đề, phố Hồng Tiến, phường Bồ Đề, Hà Nội.
- Thời gian làm việc: từ 09h00 – 18h00 tất cả các ngày trong tuần, trừ ngày Lễ Tết.
- Tổng đài: 1900 25 55 65
Xem thêm: AMH thấp có còn cơ hội mang thai tự nhiên không, khám hiếm muộn gồm những gì.
Tham khảo thêm thông tin từ Cleveland Clinic.
