Có một nghịch lý đáng buồn: nhiều cặp đôi không đi khám tiền hôn nhân không phải vì lười, mà vì sợ. Sợ lỡ kết quả có gì đó bất thường sẽ ảnh hưởng đến hôn nhân, nên chọn cách không biết. Nhưng kết quả khám tiền hôn nhân bất thường hiếm khi là ngõ cụt, và biết sớm gần như luôn tốt hơn né tránh.
Kết quả khám tiền hôn nhân bất thường nên làm gì?
Nguyên tắc đầu tiên: kết quả khám tiền hôn nhân bất thường không có nghĩa là không thể cưới hay không thể có con; phần lớn các tình huống đều có hướng điều trị, dự phòng hoặc tư vấn di truyền. Việc cần làm là bình tĩnh, nghe bác sĩ giải thích cụ thể tình huống của mình, và cùng bạn đời quyết định bước tiếp theo dựa trên thông tin đầy đủ thay vì lo sợ mơ hồ.
Các nhóm kết quả bất thường thường gặp và hướng xử lý
- Mang gen Thalassemia (một hoặc cả hai): được tư vấn di truyền để hiểu nguy cơ và lựa chọn như chẩn đoán trước sinh; chi tiết trong bài xét nghiệm Thalassemia trước hôn nhân.
- Bệnh truyền nhiễm (viêm gan B, HIV…): có hướng điều trị, kiểm soát và dự phòng lây cho bạn đời, cho con; xem thêm bài sàng lọc bệnh lây qua đường tình dục trước cưới.
- Vấn đề phụ khoa, nam khoa, nội tiết: phần lớn điều trị hoặc theo dõi được, nhiều khi chỉ cần xử lý sớm là ổn.
- Thiếu miễn dịch vắc xin: đơn giản, chỉ cần tiêm bù đúng lịch.
Như vậy, “bất thường” trong đa số trường hợp đồng nghĩa với “có việc cần làm”, chứ không phải “hết cách”. Điều quan trọng là làm đúng và làm sớm.
Khi kết quả cần quyết định khó hơn
Một số tình huống cần hai người cùng cân nhắc kỹ, ví dụ cả hai cùng mang gen bệnh di truyền nặng. Lúc này, tư vấn di truyền chuyên sâu sẽ giúp hai người hiểu rõ xác suất, các lựa chọn y khoa và cả khía cạnh tâm lý, để đưa ra quyết định phù hợp với mình. Không có quyết định “đúng cho mọi người”; vai trò của bác sĩ là cung cấp thông tin trung thực và đồng hành, không phán xét. Đây cũng là lý do nên khám sớm để có thời gian, như phân tích trong bài nên khám tiền hôn nhân trước cưới bao lâu. Tinh thần chuẩn bị có trách nhiệm này được chia sẻ trong bài khám sức khỏe tiền hôn nhân – đầu tư cho hạnh phúc trên hệ thống Phòng khám TS.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả bất thường có bắt buộc phải nói với bạn đời không?
Kết quả được bảo mật và tư vấn riêng; việc chia sẻ là quyền lựa chọn cá nhân. Tuy nhiên với những vấn đề ảnh hưởng đến cả hai hoặc đến con (như bệnh di truyền, truyền nhiễm), bác sĩ thường khuyến khích trao đổi và sẽ tư vấn cách nói phù hợp.
Phát hiện bất thường thì có nên hoãn cưới không?
Không nhất thiết. Phần lớn tình huống không cần hoãn cưới, chỉ cần điều trị hoặc theo dõi song song. Một số trường hợp cần thời gian xử lý trước khi có con, nhưng đó là điều chỉnh kế hoạch chứ không phải hủy bỏ.
Nếu sợ kết quả xấu thì có nên không khám không?
Không khám không làm vấn đề biến mất, chỉ khiến bạn mất cơ hội xử lý sớm và bị động hơn về sau. Biết sớm để chủ động gần như luôn là lựa chọn tốt hơn cho cả hai và cho con.
Hai bạn lo lắng về kết quả khám và chưa biết làm gì tiếp? Đặt câu hỏi tại chuyên mục hỏi đáp khám tiền hôn nhân hoặc đăng ký nhận tư vấn để được tư vấn riêng.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
