Có những chị em đã đi khám phụ khoa năm bảy lần, đổi vài phòng khám, uống và đặt đủ loại thuốc, mà cứ vài tháng viêm lại quay về. Mệt mỏi và mất niềm tin, không ít người quay sang mẹo dân gian hoặc buông xuôi “sống chung với lũ”. Viêm phụ khoa tái đi tái lại hầu như luôn có lý do, và phần lớn lý do đó nằm ở những chỗ ít ai để ý.
Vì sao viêm phụ khoa tái đi tái lại?
Viêm phụ khoa tái phát thường không phải do “bệnh quá nặng” mà do điều trị chưa trúng nguyên nhân, chưa điều trị cho bạn đời, dừng thuốc sớm, hoặc các yếu tố duy trì như thói quen vệ sinh, nội tiết, bệnh nền chưa được xử lý. Tìm và gỡ đúng yếu tố tái phát quan trọng hơn là đổi hết thuốc này sang thuốc khác.
5 nguyên nhân tái phát thường bị bỏ sót
- Không xác định đúng tác nhân: điều trị “bao vây” không dựa trên xét nghiệm khí hư dễ trượt nguyên nhân thật, nên đỡ rồi tái lại. Xét nghiệm xác định loại viêm là bước nền.
- Không điều trị cho bạn đời: một số tác nhân lây qua quan hệ; nếu chỉ điều trị một người, hai bên cứ tái nhiễm qua lại. Đây là lý do bị bỏ qua nhiều nhất.
- Dừng thuốc khi vừa hết triệu chứng: hết ngứa không có nghĩa đã hết tác nhân; dừng sớm khiến phần còn lại bùng lại và dễ kháng thuốc.
- Thói quen vệ sinh phản tác dụng: thụt rửa sâu, dung dịch vệ sinh mạnh, đồ lót bí ẩm phá vỡ cân bằng vi sinh, tạo điều kiện viêm trở lại.
- Yếu tố nền chưa kiểm soát: đái tháo đường, rối loạn nội tiết, lạm dụng kháng sinh, suy giảm miễn dịch đều làm viêm dễ tái phát; cần xử lý gốc song song.
Với tình trạng như nhiễm khuẩn âm đạo, tài liệu của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng ghi nhận đây là tình trạng dễ tái phát và cần được đánh giá đúng để xử lý, thay vì tự điều trị lặp lại.
Hướng xử lý khi viêm phụ khoa tái đi tái lại
Với viêm phụ khoa tái phát, cách tiếp cận hiệu quả không phải tìm “thuốc mạnh hơn” mà là: xét nghiệm xác định đúng tác nhân, điều trị đủ liệu trình theo chỉ định (không tự dừng), điều trị cả bạn đời khi cần, điều chỉnh thói quen vệ sinh, và kiểm soát các yếu tố nền. Với trường hợp tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể xây phác đồ duy trì và hẹn tái khám để theo dõi. Em xin nói thẳng: không nên tin vào lời hứa “một lần khỏi hẳn không bao giờ tái lại”, vì viêm phụ khoa phụ thuộc nhiều yếu tố duy trì; mục tiêu thực tế là kiểm soát tốt và giảm tối đa tái phát. Cách tự theo dõi và khi nào cần khám có trong bài viêm âm đạo có tự khỏi không.
Câu hỏi thường gặp
Viêm phụ khoa tái phát có ảnh hưởng khả năng mang thai không?
Viêm tái phát kéo dài, nhất là khi lan lên vùng chậu, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Đây là lý do nên xử lý gốc sớm thay vì để tái đi tái lại nhiều năm.
Có nên dùng dung dịch vệ sinh hằng ngày để phòng tái phát không?
Không nên lạm dụng. Dung dịch mạnh hoặc dùng quá nhiều có thể phá vỡ cân bằng vi sinh tự nhiên, gây tác dụng ngược. Rửa ngoài bằng nước sạch hoặc dung dịch dịu nhẹ, không thụt rửa sâu là đủ với phần lớn người.
Bạn đời có cần đi khám cùng không?
Với một số loại viêm lây qua quan hệ, có; điều trị cả hai người giúp cắt vòng tái nhiễm. Bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể theo tác nhân được xác định.
Bạn đã chữa nhiều lần mà viêm vẫn quay lại? Đặt lịch nhận tư vấn từ đội ngũ chuyên môn để được tìm đúng yếu tố tái phát; thêm giải đáp tại chuyên mục hỏi đáp sức khỏe phụ khoa.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
