Hai chữ “ung thư” đủ khiến nhiều chị em né luôn cụm từ “tầm soát ung thư cổ tử cung”, như thể không nhắc đến thì nó không tồn tại. Nhưng đây lại đúng là loại ung thư mà y học có thể phát hiện từ giai đoạn còn chưa phải ung thư, khi mới chỉ là tổn thương tiền ung thư xử lý được gần như hoàn toàn. Né tầm soát không làm giảm nguy cơ, chỉ làm mất đi cơ hội phát hiện sớm ấy.
Tầm soát ung thư cổ tử cung từ tuổi nào, bao lâu một lần?
Khuyến cáo phổ biến: bắt đầu tầm soát từ tuổi 21 – 25, với xét nghiệm Pap (phết tế bào cổ tử cung) mỗi 3 năm, hoặc xét nghiệm HPV (hoặc đồng thời Pap + HPV) mỗi 5 năm tùy phương pháp và độ tuổi. Lịch cụ thể nên được bác sĩ điều chỉnh theo tuổi, tiền sử và kết quả các lần trước.
Lịch tầm soát tham khảo theo tuổi
| Độ tuổi | Phương pháp | Tần suất |
|---|---|---|
| Dưới 21 tuổi | Thường chưa cần tầm soát thường quy | Theo chỉ định riêng nếu có nguy cơ |
| 21 – 29 tuổi | Pap (phết tế bào) | Mỗi 3 năm nếu kết quả bình thường |
| 30 – 65 tuổi | HPV, hoặc Pap + HPV đồng thời | Mỗi 5 năm (HPV) hoặc 3 năm (Pap) |
| Trên 65 tuổi | Có thể ngừng nếu nhiều lần trước bình thường | Theo tư vấn bác sĩ |
Đây là khung tham khảo; lịch của mỗi người có thể khác tùy kết quả trước và yếu tố nguy cơ. Hướng dẫn về tầm soát cổ tử cung của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng dựa trên nguyên tắc xét nghiệm HPV làm trọng tâm cho nhóm tuổi phù hợp.
Vì sao ung thư cổ tử cung lại tầm soát hiệu quả đến vậy?
Khác với nhiều loại ung thư, ung thư cổ tử cung có một giai đoạn “tiền ung thư” kéo dài nhiều năm, khi các tế bào mới chỉ biến đổi bất thường chứ chưa thành ung thư. Tầm soát bắt đúng giai đoạn này, và việc xử lý tổn thương tiền ung thư có hiệu quả rất cao. Nói cách khác, tầm soát đều đặn gần như biến ung thư cổ tử cung thành bệnh có thể phòng ngừa, chứ không chỉ phát hiện sớm. Phần lớn nguyên nhân liên quan đến virus HPV, chủ đề được giải thích trong bài xét nghiệm HPV dương tính có sao không.
Tầm soát cổ tử cung là một phần của khám định kỳ; tần suất khám phụ khoa nói chung có trong bài khám phụ khoa định kỳ bao lâu một lần. Nếu cần tìm nơi làm, phòng khám có hướng dẫn trong bài địa chỉ soi cổ tử cung, tầm soát ung thư cổ tử cung.
Câu hỏi thường gặp
Đã tiêm vắc xin HPV rồi có cần tầm soát nữa không?
Vẫn cần. Vắc xin HPV phòng được phần lớn nhưng không phải tất cả các type nguy cơ cao, nên người đã tiêm vẫn nên tầm soát theo lịch tuổi. Tiêm và tầm soát là hai lớp bảo vệ bổ sung cho nhau.
Tầm soát ung thư cổ tử cung có đau không?
Quá trình lấy mẫu (Pap/HPV) thường chỉ gây cảm giác hơi tức thoáng qua, tương tự khám phụ khoa bằng mỏ vịt, kéo dài vài phút. Thả lỏng cơ thể giúp giảm khó chịu.
Kết quả tầm soát bất thường có nghĩa là ung thư không?
Phần lớn không. Kết quả bất thường thường là thay đổi tế bào mức độ nhẹ hoặc nhiễm HPV, cần theo dõi hoặc làm thêm xét nghiệm chứ chưa phải ung thư. Bác sĩ sẽ tư vấn lộ trình theo dõi phù hợp.
Bạn muốn được tư vấn lịch tầm soát phù hợp với tuổi và tiền sử của mình? Đăng ký nhận tư vấn để được giải đáp; thêm câu hỏi tại chuyên mục hỏi đáp tầm soát định kỳ.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
