Rụng trứng là quá trình giải phóng trứng trưởng thành ra khỏi buồng trứng, thường xảy ra vào khoảng 12–16 ngày trước kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Rụng trứng là từ mọi người đều biết – nhưng ít ai thực sự hiểu cơ chế sinh lý đằng sau. Sự hiểu biết nông cạn này khiến nhiều cặp đôi quan hệ sai thời điểm hoặc lo lắng không đúng chỗ. Vậy rụng trứng là gì? Toàn bộ quá trình phóng noãn và ý nghĩa với khả năng thụ thai tự nhiên. Bài viết sau đây sẽ hiểu rõ hơn về quá trình này.
Quá trình phóng noãn diễn ra như thế nào trong chu kỳ?
Quá trình phóng noãn diễn ra theo từng giai đoạn và sự phối hợp hormone giữa não bộ, tuyến yên, tử cung và buồng trứng.
Giai đoạn 1: Sự phát triển của nang noãn: Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ, các nang noãn trong buồng trứng bắt đầu phát triển nhờ sự tác động của hormone estrogen.
Giai đoạn 2: Tăng nồng độ hormone LH: Khi nồng độ estrogen tăng cao làm cho niêm mạc tử cung dày lên, từ đó tạo ra môi trường phù hợp với tinh trùng. Khi đó sẽ gây nên sự gia tăng đột này sẽ khiến cơ thể sản xuất ra một loại hormone đó là hormone luteinising (LH) .
Giai đoạn 3: Giải phóng trứng: Khi hormone tăng nhanh đột đột sẽ kích hoạt noãn nang phát triển đến mức tối đa sau đó sẽ vỡ, và giải phóng ra khỏi buồng trứng.
Giai đoạn 4: Sự di chuyển của trứng: Sau khi phóng ra khỏi buồng trứng, trứng sẽ di chuyển đến vòi tử cung.
Giai đoạn 5: Khả năng thụ thai: Nếu như noãn nang và tinh trùng gặp nhau ở vòi tử cung thì cơ hội thụ thai là rất cao. Mặc dù xung quanh trứng có rất nhiều tinh trùng nhưng chỉ có một tinh trùng bơi nhanh nhất, khỏe nhất để vượt qua được các rào cản trước khi vào làm tổ trong tử cung.
Giai đoạn 6: Thụ thai hoặc kinh nguyệt: Nếu như trứng và tinh trùng gặp được nhau, quá trình thụ tinh xảy ra, tiếp tục di chuyển bám vào niêm mạc để làm tổ và phát triển thành thai nhi. Trường hợp trứng và tinh trùng không gặp được nhau, nang noãn sẽ bị thoái hóa và bong ra cùng với niêm mạc tử cung tạo nên kinh nguyệt ở phụ nữ.
Quá trình phóng noãn diễn ra qua từng giai đoạn cho đến khi ra khỏi buồng trứng
Trứng sống được bao lâu sau khi rụng?
Theo thống kê, mỗi phụ nữ sẽ có một số lượng trứng nhất định, thông thường sẽ khoảng từ 400-500 nang trứng ngay từ khi mới sinh ra. Mỗi tháng sẽ phát triển một nang trứng, khi đến ngày rụng trứng, nữ giới sẽ sản sinh ra hormone estrogen – làm dày niêm mạc tử cung, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho tinh trùng có thể xâm nhập và bám vào.
Bên cạnh đó khi hormone estrogen tăng cao sẽ thúc đẩy tăng hormone LH, tạo môi trường tốt cho trứng phát triển, khi trứng trưởng thành sẽ rụng trong 12-24 giờ sau đó. Cứ như thế chu kỳ này sẽ lặp lại vào mỗi tháng gọi là chu kỳ rụng trứng.
Khi trứng đã chín và rụng, trứng cần được thụ tinh trong vòng 24 giờ. Nếu trứng không được thụ tinh với tinh trùng trứng sẽ chết và lặp lại chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo sau đó khoảng 2 tuần.
Nếu quá trình thụ thai xảy ra, phụ nữ sẽ không có kinh nguyệt trong chu kỳ tiếp theo và ngược lại. Trong một số trường hợp thụ thai, có thể phụ nữ sẽ ra một lượng máu ít trong khoảng 1-2 ngày giống như những ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt được gọi là “máu báo”.
Sau khi rụng, trứng có thể sống được từ 12-24h
Dấu hiệu nhận biết sắp rụng trứng
Có những chị thông qua những thay đổi của cơ thể, họ có thể dự đoán được thời điểm rụng trứng, nhưng có người lại không để ý điều đó. Nếu bạn đang có kế hoạch sinh con, việc xác định được thời điểm rụng trứng qua những dấu hiệu của cơ thể cũng là điều quan trọng.
Sau đây là một số dấu hiệu nhận biết sắp rụng trứng bạn có thể nhận biết được:
- Dịch nhầy cổ tử cung thay đổi: Khi dịch nhầy có màu trong giống như lòng trắng trứng gà, màu trong và dai hơn.
- Nhiệt độ cơ thể thay đổi: Đến thời điểm rụng trứng, nhiệt độ cơ thể của nhiều chị em sẽ tăng hơn, bạn có thể cảm nhận được hoặc sử dụng dụng cụ đo. Nhiệt độ bình thường của cơ thể sẽ vào khoảng 36,5 độ C, vào ngày rụng trứng có thể tăng lên 37-37,3 độ C.
- Bạn cảm thấy hơi đau nhẹ ở phần bụng, có lúc còn cảm thấy chướng bụng, buồn nôn.
- Thời điểm chị em có ham muốn tình dục nhiều hơn do hormone nữ estrogen tăng cao.
- Đau và sưng nhẹ đầu ngực: Do có sự thay đổi nội tiết tố nên khi rụng trứng hoặc sắp rụng trứng bầu ngực của chị em sẽ căng hơn và có cảm giác hơi đau.
- Có đốm máu: Sẽ có một số trường hợp chị em sẽ xuất hiện đốm máu màu nâu trong dịch nhầy khi sắp rụng trứng. Đây chính là khi nang trứng bao quanh để bảo vệ tế bào trứng vỡ ra, chuẩn bị cho quá trình thụ tinh nếu gặp được tinh trùng.
Dịch nhầy có màu trong như lòng trắng trứng gà cũng là dấu hiệu sắp rụng trứng hoặc đang rụng trứng
Tại sao không phải lúc nào trứng cũng rụng đúng giữa chu kỳ?
Nhiều người lầm tưởng rằng thời điểm rụng trứng ở nữ giới sẽ vào giữa kỳ, tức có nghĩa là nếu chu kỳ 28 ngày thì trứng sẽ rụng vào ngày 14, nếu chu kỳ kinh nguyệt là 30 ngày, trứng sẽ rụng vào ngày thứ 15. Tuy nhiên thực tế, ngày rụng trứng sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau từ sinh hoạt, tuổi tác, sức khỏe,…, chưa kể là mỗi chị em phụ sẽ có chu kỳ kinh nguyệt khác nhau.
Rụng trứng sẽ thường xảy ra khoảng 14 ngày trước kỳ kinh sau chứ không phải rụng đúng chu kỳ. Chu kỳ này chỉ đúng cho những ai có chu kỳ kinh nguyệt đều 28 ngày. Nếu như chu kỳ càng dài trứng càng rụng muộn.
Ví dụ chu kỳ kinh nguyệt của bạn là 35 ngày thì ngày rụng trứng là ngày 21, tức là trứng sẽ rụng khoảng 14 ngày trước chu kỳ tiếp theo.
Những yếu tố có thể khiến trứng rụng muộn hơn như: Do stress, căng thẳng, béo phì hoặc thiếu cân, rối loạn nội tiết tố, sử dụng thuốc điều trị bệnh hoặc do tuổi tác và một số bệnh lý khác.
Kể cả những người có kinh nguyệt đều, thời điểm rụng trứng mỗi tháng cũng có thể khác nhau và sai lệch là điều bình thường.
Nhiều người lầm tưởng trứng lúc nào cũng rụng vào giữa kỳ
Khi rụng trứng thất thường – cần làm gì?
Khi rụng trứng thất thường là tình trạng trứng rụng quá muộn hoặc cũng có thể có những chu kỳ không rụng trứng. Khi không rụng trứng đương nhiên sẽ không có quá trình thụ thai nào được diễn ra cả và đây chính là một trong những nguyên nhân gây hiếm muộn ở nữ giới.
Tình trạng rụng trứng thất thường có thể xảy ra ở bất kỳ chị em nào và là tình trạng khá phổ biến. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và khả năng mang thai ở nữ giới. Vì thế, nếu bạn đang ở trong tình trạng này cần:
Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt
Bạn cần theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và ghi lại chính xác ngày bắt đầu và ngày kết thúc chu ky. Đồng thời thay đổi sự thay đổi của cơ thể để theo dõi thời điểm rụng trứng qua các dấu hiệu như nhiệt độ cơ thể tăng lên, dịch nhầy trong như lòng trắng trứng… Để chính xác hơn bạn có thể sử dụng que thử rụng trứng.
Thăm khám bác sĩ chuyên khoa
Mặc dù có những dấu hiệu nhận biết được thời điểm rụng trứng nhưng không chắc chắn được chính xác. Để biết được lý do vì sao trứng rụng thất thường cần đi khám bác sĩ chuyên khoa. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nội tiết tố hoặc siêu âm đầu dò để xem trứng có phát triển hay không, bởi vì trứng chỉ rụng khi đã trường thành.
Tùy thuộc vào kết quả bác sĩ tư vấn, giải thích nguyên nhân và sử dụng phương pháp hỗ trợ kích thích rụng trứng.
Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống
- Thừa cân, béo phì hoặc bị sụt cân quá nhanh trong thời gian ngắn cũng sẽ ảnh hưởng đến chu kỳ rụng trứng. Vì thế, bạn cần điều chỉnh chế độ ăn uống luyện tập để duy trì cân nặng ở mức hợp lý, tránh tăng cân hoặc giảm cân quá đột ngột.
- Ngủ đủ giấc, không thức đêm và tránh những căng thẳng, stress.
- Tập thể dục đều đặn, có thể tham khảo các bộ môn tốt cho sức khỏe phụ nữ như thiền, yoga.
- Không hút thuốc lá, không uống rượu bia và các đồ uống có chất kích thích.
Rụng trứng thất thường có thể do lối sống, sử dụng thuốc kê đơn hoặc tâm lý của mỗi người
Những câu hỏi được quan tâm đến thời điểm rụng trứng
Dưới đây là tổng hợp một vài câu hỏi liên quan đến thời điểm rụng trứng giúp bạn hiểu rõ hơn về chu kỳ sinh lý của cơ thể mình:
Tôi có thể dự đoán được ngày rụng trứng không?
Có thể, bạn có thể dự đoán được ngày rụng trứng hoặc sắp rụng trứng của mình thông qua việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và những thay đổi của cơ thể. Thời điểm này nhiệt độ cơ thể có thể tăng lên, dịch âm đạo đặc hơn kèm khó chịu bụng dưới hoặc sưng vùng ngực…
Trứng có thể sống được bao lâu sau khi rụng?
Sau khi rụng trứng có thể sống được từ 12-24h. Thời gian dễ thụ thai nhất là vào 5 ngày trước rụng trứng và ngày rụng trứng.
Sử dụng thuốc tránh thai hoặc thuốc kê đơn của bác sĩ có ảnh hưởng đến thời điểm rụng trứng không?
Có thể, theo nghiên cứu khi sử dụng một số loại thuốc hoặc thuốc tránh thai sẽ làm gián đoạn đến quá trình rụng trứng. Tuy nhiên, nếu ngưng sử dụng thuốc, quá trình rụng trứng sẽ được trở lại như bình thường.
Hiểu rõ quá trình phóng noãn là điều quan trọng giúp hỗ trợ những cặp đôi đang chuẩn bị cho hành trình làm cha làm mẹ, khi lựa chọn đúng thời điểm rụng trứng, khả năng thụ thai sẽ cao hơn. Nếu bạn đã biết rụng trứng là gì nhưng chưa hiểu hết về cơ chế, đang cần được sự hỗ trợ tư vấn theo dõi sát sao hơn từ bác sĩ chuyên khoa. Hãy liên hệ ngay phòng khám chuyên khoa phụ sản TS 319 Hồng Tiến để đặt lịch hẹn nhé!
