Chất lượng trứng là yếu tố có vai trò quan trọng quyết định khả năng thụ thai thành công và sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi. Không có cách nào tự đánh giá chất lượng trứng tại nhà một cách chính xác – nhưng có những dấu hiệu gián tiếp và các xét nghiệm khoa học giúp phụ nữ có bức tranh đúng về sức khỏe buồng trứng. Bài viết hướng dẫn cụ thể từng bước.
Không có triệu chứng rõ ràng – đây là thực tế cần biết
Không có triệu chứng rõ ràng để nhận biết trứng có khỏe không – đây là thực tế cần biết. Đúng vậy. bằng mắt thường hoặc bằng cảm nhận qua triệu chứng hằng ngày sẽ rất khó để biết được chất lượng của trứng hay sức khỏe sinh sản ở nữ giới. Bạn vẫn có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn nhưng trứng chưa chắc đã thực sự khỏe và ngược lại, có những người chu kỳ không đều nhưng chất lượng trứng rất tốt.
Để xác định được trứng có khỏe hay không chúng ta có thể biết được thông qua một số dấu hiệu gián tiếp hoặc thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá hệ thống sinh sản tổng thể.
Không có triệu chứng nào có thể xác định được chất lượng hay sức khỏe của trứng bởi vì:Trứng và quá trình rụng trứng đều xảy ra bên trong buồng trứng và không có dấu hiệu ngoại. Bạn chỉ cảm nhận thời điểm rụng trứng thông quá các dấu hiệu bên ngoài như: thân nhiệt tăng lên, dịch nhầy âm đạo có màu trắng trong như lòng trắng trứng, hơi đau râm râm ở vùng bụng dưới hoặc hơi tức phần bầu ngực,…Những dấu hiệu này không thể phản ánh hướng chất lượng của trứng hay sức khỏe của trứng.
Không có triệu chứng nào rõ ràng để nhận biết trứng có khỏe hay không
Các dấu hiệu gián tiếp có thể gợi ý chất lượng buồng trứng
Mặc dù không có cách nào để xác định được sức khỏe của trứng một cách tuyệt đối trước khi thụ tinh, nhưng chúng ta có thể dựa vào một số dấu hiệu gián tiếp có thể đánh giá được chất lượng của buồng trứng. Thực tế các dấu hiệu này không trực tiếp đo lường sức khỏe của trứng nhưng nó đang phản ánh một hệ sinh sản đang hoạt động bình thường, ổn định:
Chu kỳ kinh nguyệt đều đặn
Chu kỳ kinh nguyệt đều đặn sẽ vào khoảng từ 24-35 ngày, điều này cho thấy nội tiết tố ổn định và trứng rụng đều vào mỗi tháng. Nếu chu kỳ kinh nguyệt không đều, chu kỳ dưới 23 ngày hoặc trên 35 ngày, hay mất kinh là dấu hiệu có liên quan đến sức khỏe của trứng như rối loạn rụng trứng.
Dễ xác định được thời điểm rụng trứng
Khi buồng trứng khỏe mạnh sẽ khiến trứng được rụng đều hàng tháng. Thời điểm rụng trứng của một trứng khỏe mạnh thường sẽ cách chu kỳ tiếp theo 14 ngày, điều này chứng tỏ rằng chu kỳ kinh nguyệt đang diễn ra đều đặn. Bạn có thể nhận biết thời điểm rụng trứng qua các dấu hiệu thay đổi như: thân nhiệt tăng lên, dịch nhầy âm đạo có màu lòng trắng trứng, ham muốn tình dục tăng lên…
Tuổi tác
Phụ nữ sau 35 tuổi chất lượng trứng sẽ giảm đi và giảm dần theo thời gian, đặc biệt là từ giai đoạn 40 tuổi trở đi.
Vấn đề về nội tiết
Phụ nữ khi mất ngủ, bốc hỏa, giảm ham muốn tình dục, khô âm đạo cũng có thể đang là dấu hiệu của chất lượng buồng trứng và trứng đang giảm đi. Ngược lại, phụ nữ khi có da dẻ hồng hào, luôn vui vẻ, nội tiết tố ổn định, cần bằng sẽ có tác động tốt đến chất lượng trứng.
Tiền sử sinh sản
Phụ nữ dễ đậu thai cũng là dấu hiệu dễ nhận biết họ đang có chất lượng trứng tốt, dễ thụ thai tự nhiên. Ngược lại những chị em dễ bị sảy thai hoặc có tiền sử sảy thai có liên quan đến trứng, chất lượng trứng.
Không có các bệnh lý nghiêm trọng khác
Một số bệnh lý như u nang buồng trứng, u xơ tử cung hoặc các bệnh liên quan đến đường tình dục đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng trứng và chức năng sinh sản.
Cơ thể khỏe mạnh, tâm lý tốt, sinh hoạt và ăn uống có khoa học sẽ giúp hỗ trợ cải thiện chất lượng trứng
Xét nghiệm AMH – ý nghĩa và giới hạn của chỉ số này
AMH là một glycoprotein được tiết ra bởi các tế bào hạt của trứng đang phát triển nhằm bảo vệ trứng. Khi số lượng trứng giảm các tế bào hạt cùng với AMH cũng giảm. AMH có thể đưa ra ước tính về tổng số trứng còn lại trong buồng trứng hay còn gọi khả năng dự trữ buồng trứng. Dựa vào chỉ số này có thể đánh giá được khả năng sinh sản của phụ nữ, khi chỉ số càng cao khả năng sinh sản càng cao và ngược lại.
Ý nghĩa và giới hạn của chỉ số AMH:
AMH đáng giá được khả năng sinh sản
Nồng độ AMH cho biết được số lượng nang noãn non, khi chỉ số này càng cao thì số lượng nang noãn non càng cao và ngược lại. Khi AMH cao, chứng tỏ nguồn trứng dự trữ càng dồi dào. Thông qua chỉ số này có thể tiên lượng được khả năng sản giúp các bác sĩ đưa ra lời khuyên mang thai phù hợp nhằm tăng cơ hội đậu thai cho các cặp đôi.
AMH nhận biết các dấu hiệu của buồng trứng như lão hóa
Khi chất lượng, số lượng tế bào noãn giảm cũng là một trong những dấu hiệu cảnh báo buồng trứng đang lão hóa. Ngoài ra xét nghiệm AMH có thể đánh giá và dự đoán được tuổi mãn kinh ở phụ nữ. Khi càng lớn tuổi hoặc gần đến tuổi tiền mãn kinh, chỉ số này sẽ giảm dần và giảm nhanh.
Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý
Chỉ số AMH thay đổi tăng giảm giảm đột ngột, bất thường là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý như đa nang buồng trứng, u xơ tử cung.
AHM định hướng hỗ trợ sinh sản
AHM có liên quan mật thiết với thụ tinh trong ống nghiệm IVF. Khi AMH cao (trong giới hạn) đồng nghĩa với việc kích thích buồng trứng đáp ứng hiệu quả, số lượng chọc hút được trứng nhiều và khả năng thành công sẽ cao.
Xét nghiệm AMH sẽ giúp đếm được số lượng nang noan
Siêu âm đếm nang noãn thứ cấp – thực hiện đúng thời điểm
Siêu âm đếm nang noãn thứ cấp là bước quan trọng để đánh giá được dự trữ buồng trứng, theo dõi sự phát triển của trùng nhưng cần phải thực hiện đúng thời điểm để có kết quả chính xác nhất.
Thời gian để siêu âm nang noãn thứ cấp lý tưởng nhất là vào ngày thứ 2-3 của chu kỳ kinh nguyệt. Thời điểm này các nang noãn chưa phát triển vượt trội, có kích thước nhỏ nên dễ nhìn thấy khi siêu âm. Lúc này, bác sĩ quan sát rõ hơn và dễ đếm được số lượng.
Với những phụ nữ đã lập gia đình, bác sĩ sẽ ưu tiên sử dụng phương pháp siêu âm đầu dò sẽ giúp quan sát hình ảnh rõ nét hơn. Với những người chưa từng quan hệ, bác sĩ thực hiện siêu âm ổ bụng để đếm nang noãn thứ cấp.
Việc thực hiện đúng thời điểm sẽ giúp đếm chính xác số lượng nang noãn thứ cấp hơn, nhìn rõ hơn. Nếu siêu âm quá sớm hoặc quá muộn trong chu kỳ sẽ có những nang trội, kết quả đếm có thể sẽ có sự sai lệch, số lượng nang đếm được sẽ không đúng so với thực tế. Điều này sẽ ảnh hưởng đến đánh giá tổng thể và việc lên phương hướng để hỗ trợ sinh sản có thể thiếu chính xác.
Siêu âm nang noãn thứ cấp nên thực hiện đúng thời điểm
Khi nào cần đến gặp bác sĩ để kiểm tra?
Chất lượng trứng là tiêu chí quan trọng để đánh giá sức khỏe sinh sản ở nữ giới. Có nhiều người muốn biết trứng của mình có khỏe mạnh hay không mà chưa biết bắt đầu từ đâu. Khi đã bắt đầu có những nghi ngờ về chất lượng trứng, cách tốt nhất là hãy đi gặp bác sĩ để kiểm tra.
Vậy bạn cần đến gặp bác sĩ để kiểm tra khi nào?
- Khi đã cố gắng để mang thai tự nhiên trong suốt thời gian dài từ 6-12 tháng, có quan hệ đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai nào nhưng vẫn chưa đậu thai.
- Từ 40 tuổi, nếu bạn vẫn chưa thể có thai, không đợi thêm nữa nếu vẫn đang trong kế hoạch sinh con.
- Khi bạn có ý định kết hôn, đang trong kế hoạch có con hoặc có ý định dự trữ trứng cần đi gặp bác sĩ để kiểm tra sức khỏe và chất lượng trứng.
- Khi cơ thể có những dấu hiệu bất thường: Rối loạn kinh nguyệt, chu kỳ kinh nguyệt quá ngắn hoặc quá dài, tháng có tháng không, khi đến kỳ kinh đau bụng nhiều,…
- Có các tiền sử bệnh lý khác: Nếu chị em đã từng có tiền sử sảy thai, làm phẫu thuật u nang buồng trứng, sử dụng thuốc điều trị bệnh liên quan đến tử cung hoặc có người nhà (mẹ, chị gái) có tiền sử mãn kinh sớm.
Nên đi khám bác sĩ khi cơ thể có những dấu hiệu bất thường liên quan đến chức năng sinh sản
Những câu hỏi thường gặp có liên quan đến sức khỏe của trứng
Việc hiểu rõ hơn về sức khỏe của trứng sẽ giúp chị em phụ nữ tự tin hơn trong hành trình đi đến thiên chức làm mẹ của mình. Nếu bạn đang có những băn khoăn và muốn tìm hiểu thêm các thông tin liên quan đến trứng, chất lượng trứng có thể tham khảo thông qua những câu hỏi dưới đây.
Phụ nữ khi trưởng thành, số lượng trứng có tăng thêm không?
Không, mỗi một phụ nữ khi sinh ra sẽ có một số lượng trứng nhất định, và số lượng trứng này sẽ không tăng thêm mà chỉ giảm bớt dần theo thời gian. Mỗi người sẽ có khoảng từ 400-500 trứng ở tuổi dậy thì may mắn được phóng ra khỏi buồng trứng, trứng sẽ rụng dần theo tuổi tác, theo thời gian chứ không thể tăng thêm được.
Có dấu hiệu nào nhận biết được rụng trứng ở phụ nữ đang không đều và đang bị rối loạn không?
Có một vài dấu hiệu có thể nhận biết được đó là chu kỳ kinh nguyệt không đều. Tuy nhiên đó chỉ là dự đoán, để biết chính xác cần gặp bác sĩ đẻ được kiểm tra chi tiết hơn.
AMH thấp (dưới 1,0-1,5 ng/ml) đánh giá được điều gì?
AHM thấp (dưới 1,0-1,5ng/ml) cho thấy dự trữ buồng trứng giảm, bác sĩ sẽ đánh giá khả năng khi mang thai tự nhiên thấp.
Số lượng trứng ở người trưởng thành sẽ không tăng thêm theo thời gian
Chất lượng trứng giúp đánh giá được khả năng sinh sản ở nữ giới có tốt hay không. Tuy nhiên để làm sao biết được dấu hiệu trứng khoẻ mạnh thì không thể khẳng định được ở bên ngoài. Thay vào đó, khi thăm khám bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm, siêu âm cần thiết để đưa ra kết quả chính xác nhất. Bài viết trên đây đã tổng hợp lại những thông tin cần thiết có liên quan đến chất lượng trứng, dấu hiệu gián tiếp và khi nào cần gặp bác sĩ. Nếu chị em cần địa chỉ phòng khám uy tín tại Hà Nội, hãy liên hệ đến phòng khám chuyên khoa phụ sản TS 319 Hồng Tiến để đặt lịch hẹn tư vấn và thăm khám trực tiếp nhé!
