“Con gái đến tháng đau là chuyện thường, cố chịu rồi quen” – câu nói quen thuộc này khiến nhiều chị em âm thầm chịu đựng những cơn đau bụng kinh dữ dội suốt nhiều năm, có người phải nghỉ học nghỉ làm mỗi kỳ kinh. Nhưng ranh giới giữa đau “bình thường” và đau cảnh báo bệnh lý mỏng hơn nhiều người nghĩ, và bỏ qua nó có thể là bỏ lỡ chẩn đoán lạc nội mạc tử cung.
Đau bụng kinh dữ dội có phải dấu hiệu lạc nội mạc tử cung?
Câu trả lời: không phải mọi đau bụng kinh dữ dội đều do lạc nội mạc tử cung, nhưng đau dữ dội, tăng dần theo thời gian, không đáp ứng thuốc giảm đau thông thường là một trong những dấu hiệu gợi ý cần đi khám để loại trừ bệnh lý này. Lạc nội mạc tử cung là nguyên nhân thực thể thường bị bỏ sót sau nhiều năm vì bị xem là “đau kinh bình thường”.
Phân biệt đau sinh lý và đau bệnh lý
Đau bụng kinh sinh lý (nguyên phát) thường: xuất hiện ngay trước hoặc trong ngày đầu hành kinh, âm ỉ vùng bụng dưới, giảm sau 1 – 2 ngày, đáp ứng tốt với nghỉ ngơi và thuốc giảm đau thông thường, mức độ ổn định qua các năm.
Đau bụng kinh bệnh lý (thứ phát) đáng lưu ý khi: đau dữ dội đến mức ảnh hưởng sinh hoạt, tăng dần qua các chu kỳ, kéo dài cả trước và sau kỳ kinh, kèm đau khi quan hệ, đau khi đi tiêu trong kỳ kinh, hoặc khó có thai. Bộ dấu hiệu này gợi ý lạc nội mạc tử cung hoặc bệnh lý khác. Tài liệu về lạc nội mạc tử cung của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) liệt kê đau bụng kinh nặng và đau vùng chậu mạn tính là các triệu chứng điển hình.
Vì sao lạc nội mạc tử cung hay bị bỏ sót?
Một phần vì định kiến “đau kinh là bình thường” khiến cả người bệnh lẫn xung quanh không coi đó là vấn đề y khoa. Một phần vì bệnh tiến triển âm thầm và chẩn đoán cần bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Hệ quả là nhiều chị em được chẩn đoán muộn nhiều năm, khi bệnh đã ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Đây là lý do đau dữ dội kéo dài xứng đáng được đi khám thay vì chịu đựng, đặc biệt nếu bạn đang có kế hoạch sinh con, liên quan đến nội dung bài mong con bao lâu chưa có thai thì nên đi khám.
Khi nào nên đi khám vì đau bụng kinh?
Nên đi khám nếu: đau đến mức phải nghỉ học, nghỉ làm; thuốc giảm đau thông thường không còn tác dụng; đau tăng dần theo thời gian; đau kèm ra máu bất thường, đau khi quan hệ; hoặc đau bụng kinh xuất hiện mới sau nhiều năm vốn không đau. Việc khám giúp tìm nguyên nhân và can thiệp sớm, không phải để “uống thuốc giảm đau mạnh hơn”.
Câu hỏi thường gặp
Đau bụng kinh dữ dội có ảnh hưởng khả năng sinh sản không?
Bản thân cơn đau không trực tiếp gây vô sinh, nhưng nguyên nhân phía sau như lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản. Đó là lý do nên tìm nguyên nhân sớm thay vì chỉ giảm đau.
Uống thuốc giảm đau mỗi kỳ kinh có hại không?
Dùng thuốc giảm đau đúng liều thỉnh thoảng thường an toàn, nhưng nếu kỳ nào cũng phải dùng liều cao mới chịu được thì đó là tín hiệu cần đi khám tìm nguyên nhân, không nên xem thuốc là giải pháp lâu dài.
Lạc nội mạc tử cung có chữa được không?
Lạc nội mạc tử cung là bệnh mạn tính, hiện chưa có cách loại bỏ hoàn toàn, nhưng có nhiều hướng kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ khả năng sinh sản tùy mục tiêu của mỗi người. Phát hiện sớm giúp nhiều lựa chọn hơn.
Bạn đang chịu đựng những kỳ kinh đau đớn và muốn biết có bất thường không? Đặt câu hỏi cho bác sĩ tại chuyên mục hỏi đáp sức khỏe phụ khoa hoặc tham khảo mốc nên đi khám trong bài rối loạn kinh nguyệt kéo dài bao lâu thì nên đi khám.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
