Acid folic là cái tên hầu như mẹ nào chuẩn bị mang thai cũng từng nghe. Nhưng giữa “có nghe” và “uống đúng” là một khoảng cách khiến không ít người uống muộn mất vài tháng, uống sai liều, hoặc uống một thời gian rồi quên. Mà với acid folic, thời điểm bắt đầu lại quan trọng ngang với việc có uống hay không.
Uống acid folic trước khi mang thai khi nào, liều bao nhiêu?
Khuyến cáo chung: bắt đầu uống acid folic ít nhất 1 – 3 tháng trước khi thụ thai và duy trì hết 12 tuần đầu thai kỳ, với liều 400 microgam (0,4 mg) mỗi ngày cho người bình thường. Một số trường hợp nguy cơ cao cần liều cao hơn theo chỉ định bác sĩ, không tự tăng liều.
Lý do của mốc “trước thụ thai”: ống thần kinh của thai nhi đóng lại trong khoảng tuần thứ 3 – 4, thường trước cả khi mẹ biết mình có thai. Acid folic đủ trong cơ thể ngay từ thời điểm đó giúp giảm rõ rệt nguy cơ dị tật ống thần kinh, theo hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS). Uống sau khi đã trễ kinh mới biết có thai là đã muộn mất giai đoạn quan trọng nhất.
Ai cần liều cao hơn 400 microgam?
Bác sĩ có thể chỉ định liều cao hơn (thường 5 mg/ngày) cho các trường hợp: từng có thai bị dị tật ống thần kinh, bản thân hoặc chồng có tiền sử gia đình dị tật này, mẹ bị đái tháo đường, động kinh đang dùng thuốc, hoặc thừa cân nhiều. Đây là quyết định y khoa cá nhân hóa, vì vậy nhóm nguy cơ không nên tự mua liều cao mà cần khám để được kê đúng.
Acid folic và các vi chất khác: bảng nhanh
| Vi chất | Vai trò | Lưu ý |
|---|---|---|
| Acid folic | Giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh | Bắt đầu trước thụ thai 1-3 tháng, 400mcg/ngày |
| Sắt | Phòng thiếu máu cho mẹ và thai | Bổ sung khi có chỉ định, uống xa canxi và trà |
| Canxi | Phát triển xương của thai | Thường tăng nhu cầu từ tam cá nguyệt 2 |
| Iốt | Phát triển não bộ và tuyến giáp thai | Quan trọng với mẹ có vấn đề tuyến giáp |
| Vitamin D | Hấp thu canxi, miễn dịch | Nhiều người thiếu mà không biết |
Lưu ý quan trọng: bảng trên là để hiểu vai trò, không phải đơn tự kê. Nhiều viên bổ tổng hợp cho bà bầu đã chứa sẵn acid folic và các vi chất ở liều phù hợp, nhưng hàm lượng giữa các sản phẩm chênh nhau, nên việc chọn loại nào và có cần bổ sung riêng gì không nên được bác sĩ tư vấn dựa trên xét nghiệm thực tế của bạn.
Những sai lầm thường gặp khi uống acid folic
Phổ biến nhất là uống muộn, chỉ bắt đầu khi đã biết có thai. Kế đến là tự ý dùng liều cao 5 mg vì nghĩ “càng nhiều càng tốt”, trong khi liều này chỉ dành cho nhóm nguy cơ. Một số người lại uống chồng nhiều sản phẩm cùng chứa acid folic dẫn đến quá liều, hoặc bỏ giữa chừng khi hết tam cá nguyệt một mà chưa hỏi bác sĩ. Cách an toàn nhất là đưa việc bổ sung vi chất vào buổi khám trước khi mang thai để được tư vấn liều và sản phẩm phù hợp với chính mình.
Câu hỏi thường gặp
Lỡ có thai mà chưa uống acid folic thì sao?
Đừng hoảng. Hãy bắt đầu uống ngay khi biết và trao đổi với bác sĩ ở lần khám thai đầu tiên. Rất nhiều thai kỳ khỏe mạnh dù mẹ bắt đầu acid folic muộn; điều quan trọng là bổ sung ngay từ bây giờ thay vì tự trách.
Acid folic nên uống vào lúc nào trong ngày?
Uống vào thời điểm cố định trong ngày để không quên là quan trọng hơn cả giờ giấc cụ thể. Có thể uống cùng bữa ăn nếu thấy dễ chịu hơn cho dạ dày.
Chồng có cần uống acid folic không?
Không bắt buộc, nhưng một chế độ ăn đủ folate và lối sống lành mạnh ở người chồng vẫn tốt cho chất lượng tinh trùng. Trọng tâm bổ sung acid folic vẫn là ở người vợ.
Bạn muốn biết mình cần liều acid folic nào và bổ sung thêm vi chất gì? Đăng ký nhận tư vấn hoặc xem thêm các giải đáp tại chuyên mục hỏi đáp chuẩn bị mang thai.
Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.
